ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 440 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ 60% ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਰਾਜ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਫੈਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਗਲਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 440 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਫੌਜੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਕੋਲ 60% ਤੱਕ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਭਗ 440 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 90% ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ 60% ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ ਰਾਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਹਮਲਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ?
ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਫੈਲਾਅ ਹੋਵੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨ ਲਈ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਲਈ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ, ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸਨ ਗਿਰਿਆ ਤਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੜਬੜ ਕਾਰਨ ਢਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ 440 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਰਿਐਕਟਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ ਗਲਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸਿੱਧੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਗੱਲਬਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬੰਬਾਰੀ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਗੱਲਬਾਤ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਦਬਾਅ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।
