ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੱਤ ਟੀਟੀਪੀ ਅਤੇ ਆਈਐਸਕੇਪੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਇਸਨੂੰ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਇਸ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਵਿਵਾਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਟੀਟੀਪੀ ਦੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮੀ ਐਲਾਨੇ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਅਫਗਾਨ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (ਟੀਟੀਪੀ) ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਟੇਟ (ਆਈਐਸਕੇਪੀ) ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੱਤ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਧਾਰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਸੂਚਨਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਹਮਲੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੁਆਰਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਆਈਐਚਆਰਐਫ) ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ 16 ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਫਤਵੇ ਕਾਰਨ ਤਣਾਅ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
ਟੀਟੀਪੀ ਦੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਮੰਗ
ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਅਫਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਹਿਬਾਤੁੱਲਾ ਅਖੁੰਦਜ਼ਾਦਾ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰੇ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਟੀਟੀਪੀ ਦੀ ਜੰਗ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮਿਕ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਟੀਟੀਪੀ ਵਿਰੁੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮੰਗ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨ ਉਪ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿਮਤੁੱਲਾ ਨਜੀਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮੀਰ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਤਵੇ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫਤਵਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦਾਰੁਲ ਇਫਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਅਰਜ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਤਵਾ ਸ਼ਰੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਜਾਂ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਦੋ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾਈਆਂ: ਪਹਿਲੀ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸਆਈਐਸ ਦੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜ ਗਈ
ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦੀ ਝੜਪਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜ ਗਈ। 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕਤਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਤਾਂਬੁਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਿਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। 2021 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਟੀਟੀਪੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁਰੀਲਾ ਹਮਲੇ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਟੀਟੀਪੀ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਤਾਲਿਬਾਨ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਤਭੇਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
