ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕ ਪੇਮਾ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਚੀਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਅਵੈਧ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਿਹਾ। ਪੇਮਾ ਨੂੰ 18 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਡੀਮਾਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ, ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ਼ੰਘਾਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਣਧੀਰ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪੇਮਾ ਵਾਂਗਜ਼ੋਮ ਇੱਕ ਵੈਧ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ‘ਤੇ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਜਾਪਾਨ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦਾ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਵੈਧ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੇਮਾ ਨੂੰ ਮਨਮਾਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਡਾਣਾਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਆਈ ਸੀ।
ਚੀਨ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚੀਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮਾਓ ਨਿੰਗ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪੇਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮਾਓ ਨਿੰਗ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨਿਰੀਖਣ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੇਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਲਗਭਗ 18 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦਾ ਠਹਿਰਾਅ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਨੁਭਵ ਬਣ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ
ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਿਮਾਰਚੇ (ਰਸਮੀ ਵਿਰੋਧ) ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲੇਟ ਨੇ ਪੇਮਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਰ ਰਾਤ ਦੀ ਉਡਾਣ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਛੱਡਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਰੋਧ (ਡੀਮਾਰਸ਼) ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਚੀਨੀ ਬੁਲਾਰੇ ਮਾਓ ਨਿੰਗ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਚੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਾਂਗਨਾਨ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਤਿੱਬਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਾਂਗਨਾਨ ਚੀਨੀ ਖੇਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
