ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਲ-ਸ਼ਾਰਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ ਵਿਖੇ ਯੂਏਈ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਜ਼ਾਇਦ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਰੂਸ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੂਸ ਨੂੰ 2024 ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਸਮਰਥਿਤ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਬਸ਼ਰ ਅਲ-ਅਸਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਹੀ, ਅਰਮੀਨੀਆ ਅਤੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਇਸਨੂੰ ਰੂਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ, ਰੂਸ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਬਦਬਾ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਵਰਗੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨੇ ਮਾਸਕੋ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਸ ਕੂਟਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰੂਸ ਦਾ ਵਧਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ…5 ਤੱਥ
24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਦੋ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਾਸਕੋ ਪਹੁੰਚੇ। ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਲ-ਸ਼ਾਰਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਯੂਏਈ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਜ਼ਾਇਦ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਸੀਰੀਆ ਅਤੇ ਯੂਏਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ ਹਨ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਰੂਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਨਾ ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ, ਸੁਡਾਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰੂਸ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਹੌਰਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਬੇਸ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਬੇਸ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਰੂਸ ਇਸ ਬੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੂਸ ਨੇ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਵਰਗੇ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ ਹੁਣ ਰੂਸ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੂਸ ਵਿਰੁੱਧ ਮੋਰਚਾ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਰੂਸ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਇਰਾਕ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ, ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਨੂਰ ਮਲੀਕੀ, ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ?
ਗੋਲਾਨ ਹਾਈਟਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸੀਰੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਯੂਏਈ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਯੂਏਈ ਰੂਸ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਹੈ।
ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਲੀਬੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਵਧਿਆ ਹੈ।
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਮੱਧ ਪੂਰਬ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਈਰਾਨ, ਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨ, ਕਤਰ, ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਕੁਵੈਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਿੰਨੋਂ ਅਬਰਾਹਾਮਿਕ ਧਰਮ – ਇਸਲਾਮ, ਈਸਾਈਅਤ ਅਤੇ ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ – ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅੱਧੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਈਸਾਈ ਜਾਂ ਇਸਲਾਮੀ ਹੈ।
