ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਏਰਦੋਗਨ ਨੇ ਯੂਐਨਜੀਏ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਤਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਤਰੀ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਹੱਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੇਸੇਪ ਤੈਯਪ ਏਰਦੋਗਨ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ (UNGA) ਦੇ 80ਵੇਂ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ। ਏਰਦੋਗਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੁਰਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕੋਨਸਟੈਂਟੀਨੋਸ ਕੋਮਬੋਸ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਮਤਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, “ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਰਿਹਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ।”
ਉੱਤਰੀ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਵਿਵਾਦ ਕੀ ਹੈ?
1974 ਵਿੱਚ, ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਉੱਤਰੀ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਤੁਰਕੀ ਹੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਬਜ਼ਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਾ ਟਾਪੂ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੁਖ਼ ਨੂੰ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਰਕੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ‘ਤੇ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਸਾਈਪ੍ਰਸ ‘ਤੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਝਿਜਕੇਗਾ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਏਰਦੋਗਨ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੀ ਸਟੈਂਡ ਹੈ?
ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਏਰਦੋਗਨ 2019 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ (2024 ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
