ਅਫਗਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ ਓਮਰੀ ਨੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਡੁਰੰਡ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਪ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ, ਮੁਹੰਮਦ ਨਬੀ ਓਮਰੀ, ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੋਸਤ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ, ਫੌਜੀ ਵਰਦੀਆਂ ਪਹਿਨੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਢਾਲ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਢਾਲ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਨਕਸ਼ਾ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਹੋਰ ਵਧਣ ਦਾ ਡਰ
ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਹਾ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਡੁਰੰਡ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੱਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੁਰੰਡ ਲਾਈਨ ਅਸਲ ਸਰਹੱਦ ਹੈ।
ਡੁਰੰਡ ਲਾਈਨ ਕੀ ਹੈ?
ਡੁਰੰਡ ਲਾਈਨ 1893 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਫਸਰ ਸਰ ਹੈਨਰੀ ਮੋਰਟੀਮਰ ਡੁਰੰਡ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਮੀਰ ਅਬਦੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖਿੱਚੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਲਾਈਨ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ 12 ਸੂਬੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ, ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ।
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਡੁਰੰਡ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ?
ਗ੍ਰੇਟਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ 1947 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਡੁਰੰਡ ਲਾਈਨ ਨੇ ਪਸ਼ਤੂਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅੱਧਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ। ਅਫਗਾਨ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਵੰਡ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਰਾਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਾਹਿਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਵੀ, ਸੰਸਦ ਨੇ ਇਸ ਸਰਹੱਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਭੂਤ ਲਿਆਇਆ ਹੈ।
