ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਅਧਿਆਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੌਦਾ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਇਟਰਜ਼ ਨੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 48 F-35 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੌਦਾ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੇ ਪੈਂਟਾਗਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼
F-35 ਜੈੱਟ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਟੀਲਥ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਰਾਡਾਰ ਲਈ ਲਗਭਗ ਅਦਿੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹੀ ਇਸ ਜੈੱਟ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਨੀਤੀ ਇਹ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ “ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਨ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ” ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਯਾਨੀ ਕਿ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ F-35 ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਇਸ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟੈਸਟ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟਰੰਪ-ਸਾਊਦੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਗਰਮਜੋਸ਼ੀ
ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਫਿਰ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਈ 2025 ਵਿੱਚ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ $142 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਝੌਤਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜੇਕਰ F-35 ਸੌਦਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਕਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰੇਗਾ।
ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਅਜੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੈ
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸੌਦਾ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਪੈਂਟਾਗਨ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਸੌਦਾ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦਸਤਖਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ
ਰਾਇਟਰਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸੌਦਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਹਨ। 2018 ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਮਾਲ ਖਸ਼ੋਗੀ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਿਆਦ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸੌਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ, F-35 ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
